Gisteren was ik samen met mijn twee collega’s van Castellum aanwezig op de PuMaDag 2010 in Amsterdam. Vijf samen- werkende theaterimpresariaten presen- teerden in Podium Mozaïek hun nieuwe voorstellingen voor het aankomende seizoen 2010-2011. Met name theaterbureau Hummelinck Stuurman trok de aandacht met gelikte teaservideo’s.

Op maandag 1 juni gaven de impresariaten Theaterbureau Grünfeld, Harry Kies Theaterprodukties, WallisFinkers, Bos Theaterproducties en Hummelinck Stuurman Theaterbureau voor het tweede jaar op rij smakelijke voorproefjes op hun voorstellingen die het komende seizoen in de theaters staan.

Korte, representatieve optredens en interviews met acteurs en actrices schoten in sneltreinvaart aan de in Podium Mozaïek verzamelde PuMa’s (Publiciteits- en Marketingmedewerkers van de verschillende theaters in Nederland) voorbij. Zonder meer een mooie gelegenheid om je als marketingmedewerker alvast in te leven in de verschillende mooie producties die op stapel staan.

Maar toen actrice Carine Crutzen (volgend seizoen samen met Huub Stapel te zien in de tragikomedie De Kus) op de man af aan de PuMa’s vroeg hoe zij wat ze gezien hebben dachten over te brengen aan het publiek werden schoorvoetend de traditionele kanalen opgesomd: mailings, plaatselijke pers en website. Vraag is echter: kun je anno nu deze oude, vertrouwde kanalen nog wel inzetten om zoiets multidimensionaals als een theaterbeleving adequaat over te brengen?

Om die reden experimenteert de theaterwereld sinds enige jaren met teaservideos; prikkelende video’s die alvast een beeld geven van wat het publiek kan verwachten van een theatervoorstelling. Vaak zijn deze video’s lastig te realiseren omdat scripts nog geschreven moeten worden en de repetities nog moeten beginnen als de theaters de voorverkoop van het nieuwe seizoen in gang zetten. Maar theaterbureau Hummelinck Stuurman is er inmiddels aardig bedreven in geraakt:

In bovenstaande sfeervolle teaservideo over De Meeuw, de eerste voorstelling van drie in de serie TSJECHOV³, leggen de acteurs in een korte introductie uit welk personage ze spelen, en voor welke problemen dit personage komt te staan. Hiermee raak je als bezoeker geïnteresseerd in deze voorstelling en wil je er meer over weten. Want zeg nu zelf: bewegende beelden zeggen meer een platte tekst op een website. Ook voor bijvoorbeeld Ontrouw en Karakter zijn mooie trailers gemaakt.

Pakten de andere theaterbureau’s hun presentaties op deze PuMaDag dan verkeerd aan? Zo zou ik het absoluut niet willen stellen. Het is geen kwestie van en/of, maar van en/en. Hummelinck Stuurman liet in ieder geval zien dat er op het gebied van video en social media heel veel te winnen valt. En de realisatie van zo’n visueel prikkelende video hoeft – in tegenstelling tot wat je zou denken – helemaal niet moeilijk of duur te zijn.

Kennen jullie nog meer goede teaservideo’s van impresariaten of producenten? En wat vinden jullie van het gebruik van deze video’s voor theatervoorstellingen? Wat moet een goede theatertrailer volgens jou in ieder geval bevatten?

Zomaar een citaatje van Geert Wilders: “Het kabinet moet nu fors gaan snijden in al die linkse hobby’s zoals de miljarden die worden uitgegeven aan de Europese Unie, ontwikkelingshulp, milieu- en kunstsubsidies, Vogelaar- wijken, inburgering en ga zo maar door.”

Later voegde de PVV-voorman ook nog Defensie aan dit rijtje toe, waardoor de betekenis van het begrip “linkse hobby” nog vager werd. Zouden Henk en Ingrid het nu nog snappen? De lijst lijkt wat Wilders betreft welhaast onuitputtelijk en tamelijk willekeurig: “… en ga zo maar door”.

Om het allemaal wat minder verwarrend voor Henk en Ingrid te maken hebben enkele studenten van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht de site linksehobby.nu in het leven geroepen. Wat nu precies een linkse hobby is bepaal je helemaal zelf, gewoon door er een knalrode sticker met grote witte letters op te plakken. Daarmee verschillen de initiatiefnemers stiekem niet zoveel met Geert Wilders, maar in tegenstelling tot de PVV-leider geven de studenten naar mijn idee wel blijk van een gevoel voor humor.

Actrice Halina Reijn heeft voor de gelegenheid haar eigen sproetensnoetje afgeplakt, vermaledijde cultuursubsidieslurpster die ze is. Op de site is verder ook een foto te vinden van het monument voor Theo van Gogh in het Amsterdamse Oosterpark waar een van de ‘linkse hobby’-stickers op is geplakt. Zinvolle actie? Het zet in ieder geval mensen aan het denken. En hopelijk Henk en Ingrid ook een klein beetje.

Wat vinden jullie van deze actie? Zinvol? Hilarisch? Of heeft Geert Wilders gelijk en moeten kunstenaars en culturele instanties (en de andere tal-lo-ze linkse hobby’s) leren beter hun eigen broek op te houden?

www.linksehobby.nu

Begin dit jaar maakte Leonieke Daalder op handboekcommunities.nl een korte online rondgang langs de Nederlandse popzalen. Hoofdvraag was: wat doen zij op het gebied van social media? De uitkomsten waren ronduit teleurstellend. Maar weinig popzalen maakten gebruik van het volledige potentieel van communities als Twitter, Hyves en Facebook. Maar hoe zit dat met de Nederlandse theaters?

Het nieuwe theaterseizoen staat voor de deur. Bij de meeste theaters zijn de brochures voor 2010-2011 de deur uit en is de voorverkoop in volle gang of in ieder geval aanstaande. De ervaring leert dat er rond dit moment veel vragen leven bij het publiek over het hoe of wat.

Dat maakt deze periode bij uitstek geschikt voor de inzet van social media. Natuurlijk zijn er ook baliemedewerkers die prangende vragen afhandelen, die mogen niet verdwijnen. Maar door de service ook in het openbaar te verlenen via communities als Twitter of Hyves is die service tegelijkertijd een stukje (gratis en mooi meegenomen) marketing.

Voor deze steekproef heb ik een twintigtal grote en kleine Nederlandse theaters gevolgd. Ik heb specifiek vanuit Castellum – het theater waar ik zelf werkzaam ben – gekeken. Castellum doet op dit moment nog erg weinig met social media. De Hyves-pagina stelt weinig voor en op Twitter en Facebook zijn we helemaal nog niet aanwezig.

Omdat Castellum zowel een theater- als een bioscoopcomplex is, heb ik extra aandacht gegeven aan theaters die een zelfde soort constructie exploiteren, zoals Chassé in Breda, Theater aan de Parade in Den Bosch, Figi in Zeist en Westlandtheater De Naald in Naaldwijk. De Leidse Schouwburg en Stadstheater Zoetermeer heb ik meegenomen omdat Castellum nauwe banden met deze theaters onderhoudt, bijvoorbeeld op het gebied van regiovoorstellingen.

De meeste van deze Nederlandse theaters lijken de weg naar de digitale snelweg aardig gevonden te hebben. Maar in hoeverre is er sprake van interactie tussen theater en publiek?

Van de twintig theaters die ik heb gevolgd hebben er zeventien een Twitter-account. Twee van deze accounts zijn inactief en de theaters die wel regelmatig gebruik maken van Twitter blijven vaak nog in de klassieke rol van zender hangen. Negen theaters reageren niet of nauwelijks op hun followers en laten geen passie of persoonlijk gezicht zien, waarbij de schouwburgen van Utrecht en Haarlem de kroon spannen;  Twitter wordt door deze theaters vooral gezien als een hippe nieuwsfeed. Al met al geen goede score.

Gelukkig is er ook goed nieuws: de twitteraars bij de Leidse Schouwburg en het Ro theater zijn niet alleen zeer actief, maar ook nog eens heel erg interactief. Carré en Schouwburg Groningen geven de followers ook mondjesmaat kijkjes achter de schermen. Carré organiseert bovendien regelmatig webchats met artiesten die in het theater te zien zijn.

Jan Zoet, directeur van de Rotterdamse Schouwburg, neemt zelf de honneurs waar op Twitter en geeft het account nadrukkelijk een eigen gezicht. De Rotterdamse Schouwburg verdient trouwens sowieso een pluim voor de vernieuwde website, die dankzij onder meer een aanpasbare homepage en op de site beschikbare feeds van diverse social media – zoals Twitter, Flickr en Hyves – helemaal op de gebruiker toegespitst is.

Op het gebied van Hyves en Facebook is het helaas helemaal treurig gesteld met de Nederlandse theaters. Hoewel de meeste theaters wel over een Hyves-pagina beschikken, is er weinig interactiviteit te bespeuren. Een Facebook-account hebben de meeste theaters niet eens.

Een vreemde eend in de bijt is de Deventer Schouwburg. Hoewel directeur Alex Kühne als een van de weinige theaterdirecteuren regelmatig een persoonlijke blog op de theatersite bijhoudt, is er geen mogelijkheid om direct te reageren op de site zelf (wel via mail, maar dat is uiteraard niet openbaar, discussie wordt zo onmogelijk gemaakt). Een gemiste kans.

De conclusie lijkt me duidelijk en komt (helaas!) overeen met wat Leonieke Daalder al stelde in haar artikel over de popzalen en social media. Theaters moeten durven af te stappen van hun klassieke rol als zender. Het publiek is niet meer monddood en wil juist online het gesprek aangaan. Deel als theater jouw kennis en passie, deel wat er achter de schermen gebeurt, breng de beleving van jouw theater ook online over aan het publiek.

Naast een vorm van service, zoals ik eerder al aangaf, zijn social media ook op een andere manier van nut voor theaters. Door online de discussie aan te gaan weet je als theater beter wat er leeft onder je publiek, wat ze van jou als theater verlangen. Want steeds meer geldt: bedrijven en instellingen zijn er voor het publiek en niet andersom. Luister naar jouw publiek en creëer op deze manier een groep betrokken mensen waar je altijd een beroep op kunt doen.

Bij dit korte online onderzoek zijn de volgende theaters meegenomen: Koninklijk Theater Carré, De Kleine Komedie, Stadsschouwburg Amsterdam, Luxor Theater Rotterdam, Rotterdamse Schouwburg, Ro Theater, Koninklijke Schouwburg, Stadsschouwburg Utrecht, Chassé Theater, Leidse Schouwburg, Stadsschouwburg Haarlem, Stadsschouwburg Groningen, Deventer Schouwburg, Stadsschouwburg Sittard-Geleen, Theater aan de Parade, Stadstheater Zoetermeer, Hotel Theater Figi, Westlandtheater De Naald, Theater De Veste, Isala Theater.

Er zijn vast en zeker kanttekeningen te plaatsen bij mijn bevindingen. Misschien keek ik wel op de verkeerde plaatsen en zijn de theaters juist hartstikke actief op andere plekken op het wereldwijde web? Dat hoor ik dan graag. Misschien kennen jullie nog voorbeelden van andere theaters die wel goed gebruik maken van social media? Ik ben zeer benieuwd naar jullie reacties en ideeën hierbij.

Deze week ploft bij alle huishoudens in Alphen aan den Rijn en omgeving de nieuwe seizoensbrochure 2010-2011 van Theater Castellum op de deurmat. In deze brochure schreef ik het voorwoord, in de vorm van een kort interview met theaterdirecteur Marc van Kaam.

Het interview gaat over de opbouw van het nog piepjonge theater- en bioscoopcomplex, het belang van goede service en het aankomende theaterseizoen. De nieuwe theaterbrochure 2010-2011 van Castellum verschijnt in een oplage van 43.500 stuks.

Sinds 1 december vorig jaar werk ik parttime bij Castellum als medewerker nieuwe media. Mijn taak bestaat er vooral uit om nieuwe media-tools te implementeren (waarover later meer op dit blog).

Daarnaast draag ik zorg voor de filmprogrammatie, de onderhoud en ontwikkeling van het narrowcastingsysteem en de site. Samen met mijn nieuwe marketingcollega’s ben ik mede verantwoordelijk voor een optimale publiekswerving voor zowel theater als bioscoop, door middel van publiciteit en voorlichting.

Het belooft een interessant theaterjaar te worden met veel nieuwe initiatieven zoals de series met 15% korting en nieuwe functionaliteit op de website.

Maar ook in cultureel opzicht maken we ons bij Castellum op voor een bijzonder jaar. Zoals Marc van Kaam in mijn interview met hem zegt: “Er moet eigenlijk altijd wat van je gading bijzitten; van moderne dans tot Tineke Schouten.” Ben je geïnteresseerd in het theaterprogramma van het komende seizoen? Kijk dan snel op theatercastellum.nl.

Lees mijn interview met Marc van Kaam in de nieuwe seizoensbrochure 2010-2011 van Castellum

Het optreden van Fever Ray in Paradiso van 3 december was de op één na laatste van de tournee. Het soloproject van de Zweedse zangeres gooit hoge ogen in de alternatieve muziekscene met shows vol rook, lasers en elektronische soundscapes. Toch vindt ze het tijd om er even tussenuit te gaan.

De Zweedse Karin Dreijer Andersson alias Fever Ray is zich er maar al te goed bewust van dat poptempel Paradiso in Amsterdam een bijzondere plek is om op te treden. “Ik weet dat het een oude kerk is, ja. Olof (Dreijer, haar broer, red.) en ik zijn hier zo’n drie jaar geleden samen geweest als The Knife. Ook heb ik een vriend die hier in de jaren zestig kwam, toen het nog een coffeeshop was”, giechelt ze. “Tenminste, dat vertelde hij mij. Maar of dat ook echt zo is…”

Lees meer op CJP.nl